Scherpe focus en beredeneerde keuzes

12 april 2021
De overheid komt met een forse financiële ondersteuning via het ‘Nationaal Programma Onderwijs’. Hoewel het om een fikse investering gaat, betreft het incidenteel geld. Het onderwijs zou meer gebaat zijn bij een hogere structurele bekostiging. Minder meer, maar structureel.

Preview foto
Voorwaarde is dat elke school met een goed plan komt dat gebruik maakt van effectief bewezen interventies. Die keuzes moeten breed gedragen zijn binnen de scholen, onder meer met instemming van de medezeggenschapsraad. Leraren en schoolleiders zijn daarmee primair aan zet.

 

Als bestuurder vind ik dat prima, want het zijn onze schoolleiders en de leerkrachten die het verschil maken. Omdat er veel van ons gevraagd wordt in korte tijd en de coronapandemie ook veel extra aandacht en energie vergt, heb ik een notitie geschreven die richting en ruimte biedt voor de verdere uitwerking.

 

De eerste vraag die ik hierin beantwoord is hoe we zo slim mogelijk komen tot oplossingen. Dat is door focus aan te brengen en ons te concentreren op dát wat het meeste oplevert. En door beredeneerde keuzes te maken. Maar wat levert het meeste op? 

 

Er zijn, in de kern, drie dingen die écht verschil maken:

 

  1. Een sterk lerarenteam op een school met een verbetercultuur. Binnen SCPO Lelystad hebben we met Continu Verbeteren gekozen voor een aanpak die wordt gedragen door teamwork, samenwerking en gedeeld leiderschap. Vanuit een professionele cultuur zorgt iedere school voor een goed pedagogisch klimaat, is de les- en instructiekwaliteit op orde en spelen we met formatief handelen in op de leerbehoeften van alle leerlingen.  
  2. Gebruik maken van 'evidence informed' technieken in de klas. Onderzoek laat zien dat veel niet werkt, maar een aantal dingen wel degelijk. Sterker nog: het toepassen van interventies als feedback, metacognitie (leren over leren), zelfregulatie en het versterken van leesvaardigheid (begrijpend lezen) kunnen leerlingen maanden leerwinst per jaar opleveren. 
  3. Extra maatregelen gericht op onderwijsachterstanden. Uit onderzoek komen drie interventies naar voren die veel opleveren: samenwerkend leren, één op één begeleiding en professionalisering van leraren. Overigens is er ook een aantal interventies waar vaak veel heil van wordt verwacht en die relatief veel tijd kosten, maar weinig effect bereiken: verlengde schooldagen en zomerscholen. 

 

Aandachtspunten vanuit SCPO Lelystad: vanuit de stichting geven we voor de verdere uitwerking op schoolniveau nog een drietal aandachtspunten mee: 

 

  1. Het oplossen van complexe problemen vraagt om het zoeken naar werkbare oplossingen. Michael Fullan introduceert het begrip 'simplexiteit': een complex probleem oplossen door het vaststellen en bespreken van een beperkt aantal factoren die een wezenlijk verschil kunnen maken. Simplexiteit vraagt van onze schoolleiders dat ze een simpele, consistente en duidelijk communiceerbare boodschap hebben voor onze medewerkers. Een boodschap die richting geeft aan de verandering of het oplossen van een probleem. 
  2. Eigentijds onderwijs vraagt om continue verbetering, ook van de organisatie van ons onderwijs. Uitdagingen waar het primair onderwijs mee te maken heeft zijn onder andere het lerarentekort, passend onderwijs, werkdruk en ontwikkelingen rondom integrale kindcentra. Anders organiseren kan kansen bieden om slim met deze uitdagingen om te gaan en de grenzen van wat mogelijk is op te zoeken.  
  3. Betekenisvol en onderscheidend onderwijs vraagt om een eigen weg met een eigen verhaal. Een school die de basis op orde heeft, weet wat werkt en doet wat werkt met een beredeneerde vanzelfsprekendheid. Ze hebben zelf de regie, ze bouwen en werken aan een stevig en duurzaam kwaliteitsfundament. Aan echte kwaliteit die in de praktijk van alledag tevoorschijn wordt getoverd, elke dag opnieuw. Aan een verhaal dat toekomstgericht en duurzaam is. Die eigenheid komt voort uit de schoolspecifieke context en opdracht. Ook daarom willen we ruimte bieden voor goed onderwijs vanuit een eigen verhaal. 

 

 

Willem de Jager,                                                                                      12 april 2021

bestuurder SCPO Lelystad

Onze scholen