Nieuws

07 maart 2018

Maandbericht - "Al lerende leren wij" (13)

SCPO is een lerende organisatie. Het begrip ‘lerende organisatie’ kwam in de jaren negentig van de vorige eeuw op. Men sprak daarbij van instituties als olifanten en dat je die aan het dansen moest zien te krijgen.

Maandbericht -
Dansende olifanten: als je even niet denkt aan dompteurs die dieren uit het wild gekke fratsen laten doen, dan krijg je er goede zin van. Dat de massa van zo’n beest niet alleen voor kracht en stabiliteit zorgt, maar dat die hem net zo goed in staat stelt te baden, trompetteren en walsen. Het is een hoopvol perspectief, ook als je aan onze organisatie denkt. Want ook daar zou je de kracht en stabiliteit van het systeem willen combineren met baden, trompetteren en walsen. Revitaliseren door middel van zingeving én speelsheid, dat maakt een organisatie krachtig en wendbaar. 

 

 

In Management Impact geeft Hans Vermaak in termen van het kleurendenken aan dat je in de organisatie de hele regenboog moet kunnen inzetten, afhankelijk van wat gewenst is. Je hanteert belangentegenstellingen met (gele) onderhandelingen, zorgt dat de organisatie-inrichting en bedrijfsvoering (blauw) op orde zijn, je kweekt gemeenschapszin en hebt (rode) zorg voor elkaar, je trekt (groene) lessen uit je ervaring en leert van je omgeving, en je onthult nieuwe betekenissen en katalyseert nieuwe mogelijkheden (als witdrukdenker).

 

Dit meerkleurig organiseren maakt een organisatie gezond. Dat ontstaat als je alle kwaliteiten met regelmaat gebruikt en dat tevens diepgaand doet. Spieren in elke kleur kweek je alleen door ze vaak genoeg te benutten. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. In zijn boek ‘Ruimte’ zet Frank Weijers aan tot actie met een praktische en direct toepasbare aanpak. Eerst licht de auteur drie kernbegrippen toe: richten, verrichten en inrichten. Ofwel: hoe kunnen professionals hun werk verrichten conform hun richting, waarbij de inrichting dat optimaal mogelijk maakt?

 

De oproep ‘stop met onzin, doe wat de bedoeling is’ geeft duidelijk aan wat Weijers met dit praktische handboek beoogt. Het klinkt simpel, maar is het niet. Moed is nodig. En ook dat is wellicht nog niet genoeg. John Maynard Keynes schreef: ‘The difficulty lies not so much in developing new ideas as in escaping from old ones’. In de roos. We zijn immers vaak verknocht aan onze vaste routines en hebben nauwelijks door dat we die in stand houden. Daarvoor zijn het dan ook routines. Ze kosten ons weinig energie en we vallen er (dus) gemakkelijk in terug. Als we iets anders willen, dan is het de uitdaging om in alles wat we doen consistent te zijn met dat andere.

 

Dat betekent, volgens Arend Arendon in Management Impact, dat je samen nadenkt over vragen als:

  • Hoe kunnen we bijeenkomsten zo vormgeven dat er voor, tijdens en er na maximale verbinding ontstaat tussen de aanwezigen?
  • Hoe kunnen we zelfs de implementatie van nieuwe ICT-systemen zodanig organiseren dat het creativiteit aanwakkert?
  • Hoe kunnen we onze plannen op zo’n manier laten ontstaan dat die een sterk beroep doen op ondernemerschap?
  • Waarmee moeten wij vooral kappen als we ruimte willen laten voor inspirerende initiatieven vanuit onze medewerkers?
  • En als we ondernemerschap en bravoure willen laten gedijen, hoe kunnen wij dit in het hier-en-nu dan ingrijpend anders invullen?
  • En als we verbinding willen laten ontstaan, hoe willen we dan hier-en-nu met elkaar in gesprek zijn?

Gemakkelijk? Nee, want volgens Arend Arendon vallen we voor we het weten terug in oude routines. We moeten steeds weer onszelf bij de lurven pakken: zijn we hier-en-nu een beetje trouw aan wat we tot leven willen brengen? Genadeloos reflectief. Vernieuwing ontstaat alleen langs een vernieuwende weg. Verbinding ontstaat alleen langs een verbindende weg. Creativiteit alleen langs een creatieve weg. En inspiratie ontstaat alleen met inspirerende interventies.

 

Genoeg stof om over na te denken als het gaat om het bieden van ‘bijzonder’ goed passend onderwijs. Daarvoor hebben we alle kleuren van de regenboog nodig. Vernieuwing en verbinding zijn voorwaarden om samen toekomstbewust onderwijs vorm en inhoud te geven. Binnen SCPO doen we dat steeds meer via brede vorming, continu verbeteren, en onderzoekend en ontwerpend leren. Zo creëren we ruimte voor eigenheid en doen we wat ónze bedoeling is. Het zou mooi zijn als de rijksbekostiging van het primair onderwijs ons hiertoe ook écht de mogelijkheden (geld, tijd en ruimte) biedt.

 

Willem de Jager,                                                                             maart 2018

College van Bestuur SCPO Lelystad